0
Het grote gelijk van Arie de Jong (column voorgedragen)

We zijn hier allemaal bijeen.

Dit is de dag van Arie de Jong

Oud Kamerlid.

Oud gedeputeerde

Oud Statenlid

Oud-directeur

Oud secretaris

Oud voorzitter

Oud links

Oud mens.

Mooi mens.

Wijs mens.

Wijsneus

Maar ook een Robbie Oudkerk.

Een oud Hoerenloper

 Hoerenloper? Echt?

Dat moet je uitleggen.

 Dat zal ik doen. Op de website van de PvdA Leiden legt Arie uit hoe hij in 1973, nog met een vlassig snorretje, voor het eerst ging canvassen. We zien een twintigjarige door Zoetermeer lopen. Verdwaald. Verstrooid. Maar toch met die PvdA blik in zijn ogen. Zijn wapen is zijn folder. De ideeën het evangelie. Destijds was van luisteren nog geen sprake. Het ging om de bekering van de verworpene der aarde. Het ging om stemmen. Het ging om de verleiding. Stemt rood.

 Zo ook op een koude dag in december 1973, bij het canvassen in Zoetermeer. Arie de Jong loopt daar moederziel alleen. En waar hij ook aanbelt, overal krijgt hij te horen:

 Hier zijn jullie al geweest! Op de website van de PvdA Leiden schrijft hij: Uiteindelijk probeerde ik het op een andere galerij. Daar deed tot mijn stomme verbazing een prachtige jonge vrouw open, gekleed in een wit transparant negligé. Ze wilde gelijk dat ik binnen kwam en bleek totaal niet geïnteresseerd in mijn PvdA-folders. Maar al heel snel kreeg ze door had dat ik niet kwam als klant, maar dat ik daar was om haar te vragen lid te worden van de PvdA. Ik werd uitgescholden en binnen enkele ogenblikken stond ik met een vuurrood hoofd weer buiten! Ik vertelde mijn verhaal aan wethouder Bruin, van Zoetermeer. En hij reageerde direct: ik was een half uur eerder ook al bij haar geweest, kennelijk voelt ze zich wel aangetrokken tot de PvdA!’

 Hier is Arie de Jong ontmaagd. In Zoetermeeer. 1973. Toen canvassen langs tochtigeportieken nog een belevenis was. De PvdA heeft het witte laken met de rode vlek trots buiten gehangen. We hebben hem. Arie de Jong. Hij is ontmaagd. Hij is nu een echte socialist.

 Arie de Jong kon niet meer weg. Hij bleef zich laven aan die rooie kachel. Hoeveel vrouwen in licht doorschijnende gewaden hij gezien heeft, is niet te zeggen. Mooi is het wel, dat het begon, bij een idee, bij een licht, een rood licht.

 Het evangelie is hij blijven belijden. Met de rode bijbel en de opgestoken vinger ging hij jaren langs de deuren. Laat mij u getuige maken van mijn gelijk, was zijn ijzersterke boodschap.

 Want als iets Arie de Jong typeert, is het het alomvattende gelijk. Hij brengt dat zuchtend, alsof hij zich er ook voor schaamt. Ik zei het toch. Of nog korter: tja.

 Vervelend waren de nieuwlichters in de partij. In 1999 waren het de neefjes van Felix Rottenberg, Erik van Bruggen en Lennart Booij, die zich kandidaat stelden voor het voorzitterschap. De tegenstrever was Marijke van Hees, die te boek stond als ‘het nichtje van Bart Tromp’. Het waren tijden van de apparatjiks tegen de radicale vernieuwers. Arie bemoeide zich ermee in een opiniestuk in De Volkskrant. Hij schreef; ‘ De PvdA heeft niks aan mensen die als enige mantra hebben, dat er vernieuwd moet worden.’ Daardoor kon hij op steun van Bart Tromp rekenen.

 Later had hij ook flinke kritiek op de commissie Noten die de partijdemocratie tegen het licht hield. Een ‘in haast gemaakt’ stuk, flodderig, slecht onderbouwd, geboren uit goede bedoelingen, schrijft hij in S&D, het blad van de WBS, vernietigend. Ook in dit stuk spuugt Arie het woord ‘vernieuwing’ uit alsof het vanonder uit zijn onderbuik komt.

 In een column op de website van de PvdA Leiden schrijft hij: Grote woorden veranderen de wereld niet.’ Dat was Arie. Doe maar gewoon. Dan doe je al gek genoeg.

 Geen grote woorden. Wel grote ideeën. Arie de Jong is een man van het verkeer, van wonen, van ordening, van ruimte. Zowel als ambtenaar als in de Tweede Kamer was hij bezig met de kaart van Nederland. Vooral op volkshuisvesting. Heerlijk. Huisje hier, huisje daar. Wat kan er mooier zijn dan het volk te huisvesten?

 Waar ik snel over heen wil wandelen, is de Ceteco affaire. Het bankiertje spelen van de provincie Zuid Holland. Arie was nog maar een paar maanden in functie toen hij al moest aftreden, buiten zijn eigen schuld. Later traden ook de Commissaris van de Koningin, twee andere gedeputeerden en wat ambtenaren af.

 Moeilijk moment. Daar sta je. Vol goede moed. De beste ideeën. Maar weggestuurd, omdat je toevallig op het verkeerde moment op de verkeerde plek zat. Dan knakt er iets in een mens. Arie is een sterke man, maar in die jaren verkleurde zijn snor, van vrolijk bruin, naar zilvergrijs.

 In 2007 keert hij terug in de provincie. Dit keer als voorzitter van het Gewestelijk Bestuur. Grootste wapenfeit is de motie die hij op het congres indient, omdat hij tegen de verhoging van de AOW leeftijd. 65 =65. Hij strijdt een strijd zij aan zij met Geert Wilders en Emile Roemer.

 Het zijn maar een paar puntjes uit het lange wijze leven van Arie de Jong. En daarmee doe ik hem tekort. Arie is een icoon. Voor Nederland. Maar zeker hier, in het hart van de sociaaldemocratie, in Zuid Holland. Arie moeten jullie allemaal boven je bed hebben hangen. Arie is God. Jullie zijn feitelijk allemaal kinderen van Arie de Jong.

 Derhalve een stukkie poëzie om hem in woorden te vangen.

 Arie de Jong, van geest,

Van leven,

Van lendenen. Altijd komen,

Nooit geweest.

Arie. Altijd bombarie. Een Badr Hari, avant la lettre.

Grote wijzende vingers en het eeuwige gelijk.

Een partijbons, een partijman, een partij an sich

Soms de man met de vinger in de lucht. Soms met de vinger in de dijk.

Arie de Jong, een jonge Joop den Uyl

Met de snor, als borstel van zijn woorden,

Veegt hij de argumenten aan, vies en vuil

Legt hij zijn ziel in zijn soul en zijn

Schoen op zijn tafel. Om te bonzen. Voor de socialistische zuil.

Arie de Jong. Priemende, goedmoedige ogen.

Zestig inmiddels. Zilvergrijs, maar nog niet grijs gedraaid.

En woorden, vaak hoge, die hakken, maar nooit logen.

Arie de Jong. Als jongen in Zoetermeer

Een hoer bekeerd tot socialist.

Het rode gevaar bedwongen.

Wat wil je nog meer.

In Zuid Holland jaren met hamers geslagen.

Altijd voor gezeten, nooit achteruit.

Altijd met geest en drift, altijd maar doorzagen.

Nu wandelt hij, via een Wandelnet, met het hoofd n het hoge.

En de vinger in de lucht, naar buiten, de frisse lucht in de longen gezogen

Het is een socialist. Een realist.

Van zijn spekzolen tot zijn grijze snor

Zuid Holland huilt.

Want hij wordt straks node gemist.

Ik stel voor dat we allemaal even gaan staan. Het hoofd buigen. En Arie de Jong een langdurig applaus geven.

 

 

Marcel Duyvestijn
Website
Your Name Email Website

*

code