0
Vier tips om uit de formatie-impasse te komen

uniform_verkenners

Niemand houdt meer van elkaar in de Stopera. Roddel en achterklap heersen. Hoe anders was dat op 19 maart, de dag van de verkiezingen, toen vrolijkheid door de gangen denderde. Mijn column voor Het Parool over het vastgelopen coalitieonderhandelingen in Amsterdam

Negen weken geleden was de verkiezingsuitslag duidelijk. Iedereen had vertrouwen in elkaar. Jan Paternotte glimlachte als een zojuist ontmaagde jongeling. En terecht. Hij was de leider. De capo di tutti capi. Hij wreef in zijn handen: we gaan alles anders doen.

Voortvarend gingen ze aan de slag. Maar na negen weken ligt er nog helemaal niks. De grote afwezige bij die onderhandelingen was de inhoud. Daar ging het niet om. Geen gevechten over erfpacht, over parkeren of over veiligheid. Nee. Het ging om gevoelens. Om eer. Om ego’s. Mannetjes. Bokito’s. Wat hier en daar naar boven borrelde, rook naar wantrouwen. In negen weken hebben alle partijen hun best gedaan om elkaar zoveel mogelijk te wantrouwen, te haten zelfs. Er werd gelekt. Er werd gehuild. En er vielen harde woorden. Zo maakte Rutger Groot Wassink (GroenLinks) Jan Paternotte voor de camera voor leugenaar uit. De jonge God van D66 begreep op zijn beurt weer niet dat hij de GroenLinksers, alsook haar grote broer, de PvdA, tot op het bot beledigd had. Dat resulteerde erin dat PvdA en GroenLinks stonden te bokken in de hoek. Dus moest de SP aanschuiven. Wie? Wij? Laurens Ivens keek om zich heen. Ja, ze wijzen naar hem, de man die de coalitie-onderhandelingen eerder nog ‘een puinzooi’ noemde.

En dat is het. In plaats van mooie plannen druipt er alleen maar frustratie en verdriet uit de Stopera. Prioriteit is dus nu om de sfeer te verbeteren. Ik denk even aan het desastreuze kabinet Balkenende 4. Drie jaar lang kibbelden Wouter Bos en Jan Peter Balkenende met elkaar. Natuurlijk, Bos versus Balkenende was een soort Ajax – Cambuur. Bos was de man van de Randstad, van de moderne tijd, van het lekkere kontje. Balkenende van de provincie, van de onhandigheid, van de degelijkheid. Toch hadden de heren goed samen kunnen werken als ze elkaar in de campagne niet voor rotte vis hadden uitgemaakt. Maxime Verhagen bezigde de slogan ‘Met Bos bent u de klos’ en bij de PvdA zat continu dat moreel superieure glimlachje (wij weten het altijd beter). Wat volgde was drie jaar ellende, drie jaar lekken, roddelen en elkaar afmaken. ‘We slepen continu de messen’ zei een staatssecretaris onlangs tegen me.

Ik geef het de onderhandelaars maar even mee. Want hoewel de schade in de Stopera nu onherstelbaar lijkt, zal er toch ooit een college moeten komen. We kunnen het Eberhard van der Laan niet in z’n eentje laten opknappen. Daarnaast begint het nu ook een beetje gênant te worden, dat volwassen mannen zo met elkaar overhoop liggen. Ik heb twee kleine kinderen die minder ruzie maken.

 

Hoe kom je eruit?

Tip1: drank, drugs en rock ’n roll. Misschien hoeven de heren zich niet door Rob Oudkerk rond te laten leiden over de Wallen, maar een goed drankgelag kan wonderen verrichten. Ooit ging Lodewijk Asscher bij Frits Huffnagel thuis langs met een fles whisky. De VVD’er had zijn eigen financiële administratie niet op orde en moest vertrekken. Asscher kon twee dingen doen: of Huffnagel (en de VVD) in zijn gezicht uitlachen of een arm om hem heen slaan en de sfeer met de coalitiegenoot goed houden. Hij koos voor het laatste. Huffnagel vertrok zonder wrok en de VVD leverde een nieuwe wethouder. De sfeer bleef onverminderd goed. Drank kan een hoop goedmaken wat mensen kapot hebben gemaakt.

Tip 2. Alle Hagenezen uit het raam kieperen. Alexander Rinnooij Kan, Thom de Graaff, Roger van Boxtel, Arjan Vliegenthart. Ik zeg niet dat ze broddelwerk leverden, maar een positieve invloed hadden ze kennelijk niet. Ook het continue influisteren door pappa Pechtold en opa Van Ojik heeft de gesprekken geen goed gedaan. Haagse hotemetoten hebben het alleen maar uit de hand laten lopen. Politicoloog Rinus van Schendelen zei op BNR radio al dat het in ieder geval een Amsterdammer moet zijn. Wat mij betreft is het gewoon de visboer.

Tip 3. Gewoon aan de gang gaan. Met name D66 wil per se geschiedenis schrijven. Negen weken lang hebben ze de PvdA duidelijk gemaakt dat ze niet gewenst zijn. Het streven om het echt helemaal anders te doen, klinkt misschien goed, maar werkt in de praktijk averechts. Je kunt erfpacht aanpakken, dat is op zich een prima idee, maar zie het niet als een trofee, als een afrekening. Datzelfde geldt voor de verdubbeling van de parkeertarieven. In GroenLinks kringen klinkt die ‘radicale vergroening’ heerlijk in de oren, maar je wekt er wel de wrevel van andere partijen mee. Kortom: nuchterheid, soberheid en daadkracht. Dat is alles.

Tip 4. Dat alles kost tijd. Misschien zelfs tot na de zomer. Maar als je nu de tijd niet neemt, wordt het vier jaar lang worstelen, met welke samenstelling dan ook. Neem de hele zomer. Als wij dan in september onze caravan weer voor de deur parkeren, staat er een ambitieus college. Laten we wel afspreken dat we in de tussentijd niks horen en niks zien. Geschiedenis moet je namelijk in stilte schrijven.

 

Deze column verscheen eerder in Het Parool – Marcel Duyvestijn

 

 

admin
Your Name Email Website

*

code