Ik heb Lodewijk Asscher ge-smst dat ik geen kandidaat ben om Tjeerd Herrema op te volgen. Wie wil dat wel doen? Dat is nu de grote vraag. Eerst gaat een boer (Veerman) onderzoeken hoeveel lekken er in die Noord-Zuidlijn zitten en pas daarna mag je als wethouder op de winkel passen. Geen dankbare taak.
Maar goed. Dat zijn luxeproblemen. Het ergste is, het komt niet meer goed met die tunnel. Dat merk je aan de toon van diverse politici. Als iemand zegt: zullen we hem maar dichtgooien of er parkeergarages van maken, antwoordde men drie jaar geleden: ben je gek geworden. Dit wordt een geweldige metrolijn. Herrema begon zelf anderhalf jaar geleden met het zuinige 'dat kost veel geld'. Sinds kort wordt de zinsnede 'dat is geen optie' veel gehoord. Twee maanden geleden werd die zin nog fier en trots uitgesproken. Maar nu hoor je hem door Asscher en Herrema uitgesproken worden met een geknakte stem. Eigenlijk kunnen ze ook niet meer recht in de camera kijken. Hun woorden sterven weg. Het geram, het gedram en het gejammer over de metrolijn die nooit zal rijden, overstemt alles.
Hoe moet dat met Herrema’s opvolger? Die zakt weg in het moeras, voor hij goed en wel is begonnen. En als het nou alleen een niet rijdende metro was. Maar het is meer. Het rijksmuseum staat stil. Allerlei huizen zakken zo de drassige grond in, net als het geld. Zucht.
Opiniestuk dat eerder in het ledenblad van de VVD verscheen en in maart in een nog onbekend weekblad wordt afgedrukt. Een co-productie tussen de liefdevollen en marc Rutte.
Kom je terug van vakantie, is je huis gekraakt. Dat kan. Kun je je eigen pand dan laten ontruimen? Nee. Dat is namelijk huisvredebreuk. Krakers hebben rechten. Waarom mag Joost weten.
Cohen is des duivels. En terecht. Kraken is in principe diefstal. Zou ik denken. Het is immers jouw eigendom niet, dat huis dat je betrekt. In Nederland is het echter legaal. Je mag het doen. Leg dat maar eens uit aan een buitenlander. Wij zijn het enige land ter wereld waar je een huis mag kraken. En nu mag je er ook in blijven zitten.
Het is zo’n typische juridische slangenkuil, dat kraken. Net als de softdrugs in de coffeeshops en de hoeren achter de ramen. Het is verboden. Maar toch ook weer niet.
Laatst zat ik in De Balie aan het Leidseplein naast een Amsterdamse jongen die zijn buitenlandse gast (type backpacker) uitlegde dat er één woord was dat niet te vertalen was. ‘Gedogen.’ Hij keek er trots bij, als was het een verworvenheid.
Als je ouder wordt, ga je dat woord steeds meer haten. Dan wil je duidelijkheid. Dan krijg je zelf kinderen en kun je moeilijk zeggen: je mag niet tegen de gordijnen plassen, maar ik verbied het je niet.
Als je ouder wordt, heb je lijnen nodig. Wetten. Regels. Houvast. En toch. Soms heb ik ook behoefte om met een prostituee in een kraakpand te blowen. De wet gedoogt het. Mijn vrouw echter niet.
Ik hou van Louis van Gaal. Omdat het nu goed met hem gaat, is hij mild. Dat is jammer. Want Louis is op z’n best als hij geagiteerd is. Als de onderwijzer in hem bovenkomt om een journalist de les te lezen.
De volgende trainer van Ajax kan er dan ook maar eentje zijn. Louis. Lijkt mij. Na het debacle met Van Basten, de deconfiture van Willem van Hanegem en de stilte rond Johan Cruijff weten we dat het trainerschap een vak is. Waarom toch elke keer de fout gemaakt om een ex-topvoetballer voor ‘de groep’ te zetten, is mij een raadsel.
De grootste successen van het Nederlands voetbal zijn behaald door Rinus Michels, Guus Hiddink en Louis van Gaal. Alle drie matige voetballers, maar briljante trainers. Grote voetballers weten een groep jonge jongens zelden te inspireren. Gullit. Rijkaard. Van Basten. Koeman. Natuurlijk wonnen ze veel. En natuurlijk keken jonge spelers tegen hen op. Maar als ‘het materiaal’ wat minder was, was het ook direct afgelopen met de winsten.
Heeft Ajax nou echt minder ‘materiaal’ dan AZ? Ik denk het niet. Ik denk dat de toekomstige titel van AZ op het conto van één man geschreven mag worden. Louis. Grillig. Gek. Gefrustreerd. Hij had ook met dit Ajax kampioen geworden. Maar goed. Ze vinden Louis in de ArenA maar een eigenwijze flapdrol. Dat ze de grootste successen in de geschiedenis aan hem te danken hebben, wordt vergeten.
Zo’n kou die tastbaar is. Zo’n wind die je hoofd naar de grond drukt. De tram klingelt. De Duitser die op de kaart van Amsterdam keek, schrikt zich het apelazarus. Ze doet twee stappen achteruit. Maar daar is de weg. Een taxi kan haar nog net ontwijken. Zijn wild getoeter blijft nog lang hangen tussen de gebouwen.
Dit is Amsterdam voor de toerist. Altijd opletten. Altijd gevaar. Nooit even rustig banjeren met je hoofd in de wolken. Misschien is dat de reden dat het aantal coffeeshops naar beneden moet, vanwege de verkeersveiligheid.
Dit alles speelde op het Damrak, de entree, de rode loper. Links de hoeren. Rechts de Nieuwendijk. Rechtdoor de Febo-straat. Dat is wat de toerist als eerste ziet. Dat is het visitekaartje. Al jaren roept de politiek dat ze daar iets aan willen doen. Ze willen een welkom. Iets met grandeur. Iets met smaak. En niet de geur van friet, hoeren en drugs. Geen vlaggen. Geen reclameborden. Nee, mooie schoongespoten panden en een straat zonder kauwgum en peuken.
Maar ook dat is Amsterdam. Het moet shockeren. Je moet de stad beleven. Het is immers een ‘experience’. Zoals een schilderij van Appel ook iets met je doet, zonder dat je het direct mooi vindt. Vaak ga ik even zitten. Om de mensen voorbij te zien trekken. Haastig. Opgefokt. Angstig zelfs. Ook dat is Amsterdam. Niet mooi. Maar wel spannend.
Ze vond het pijn doen. Haar vriend was grof in bed geweest. Hij had haar vernederd. Zelfs vastgebonden. Maar dat vond ze wel weer spannend, giechelde ze. Lijn 1, vlakbij het Leidse Plein. In de stoel naast me zit een meisje dat met iemand belt. Ze is de schaamte voorbij. Zelfs als ik haar even aankijk - als ze spreekt over het oprekken van de anus - praat ze gewoon door. Shirley maakt het allemaal niet uit dat ik naast haar zit en alles kan horen waar zij het over heeft.
Ik stap uit en loop over het plein. Ik heb Shirleys vriendje in gedachte. Ik zie een Ali B. achtige figuur voor me. Ik zie een bed met handboeien. Ik voel me eigenlijk vies. Ik ben ongewenst zwanger van beelden die ik in de tram van een meisje van vijftien kreeg. Shirley ging die dag winkelen. “En ik wil een nieuwe piercing in mijn navel.”
Amsterdam 2009. Dat zucht ik. Maar misschien ben ik wel te oud en niet modern genoeg. Ik denk aan Shirley’s billen en voel een plaatsvervangende pijn. Ook de tandarts fietst door mijn hersenpan. Ik hoor geluiden van boren. Ik hoor piepen. Ik voel iets schuren.
Bij de Mc Donalds bestel ik een hamburger. Je moet wat. Ik heb behoefte aan iets vies. Daar zit een jongen. In een Ali B. achtig pak. Hij belt. “Zullen we dat vanavond weer doen?” zegt hij, terwijl hij mij aankijkt.
Toen ik in De Baarsjes woonde, probeerde ik me een Baarsje te voelen. In Oud-Zuid deed ik mee aan Oud-Zuidse genoeglijkheden. In het Centrum had ik uitzicht over de hele stad. In de discussie over de hoeveelheid stadsdelen fiets ik in gedachten langs de stadsdelen waar ik woonde.
Veertien of zeven stadsdelen? Of iets daar tussenin? De strijd is heftig. Het lijkt echter dat die strijd alleen in de PvdA plaatsvindt. Maar dat is logisch, omdat alle stadsdelen worden gedomineerd door de sociaaldemocraten. Het gaat dus om PvdA-banen. Als de halvering van het aantal stadsdelen doorgaat, is de helft zijn baan kwijt. Dat doet zeer.
Ahmed Marcouch is voorstander van die halvering. Maar hij wil dan ook burgemeester worden van een stadsdeel waarin ‘een moslimgemeenschap tot bloei komt’. Huh? Wil hij een stadsdeel speciaal voor moslims? Waarom spreekt hij sowieso als overheidsdienaar over moslims. Moet hij er niet gewoon zijn voor alle Amsterdammers?
Laat ik het eens omdraaien. Stel dat iemand zou zeggen dat er in Zuid een sterke witte, atheïstische gemeenschap tot bloei komt als OudZuid en Zuideramstel fuseren. Zou diegene daarmee wegkomen?
Terug naar die stadsdelen. Ik heb ooit een lijstje gezien van overleggen tussen stadsdelen. Daar word je horendol van. Oud-wethouder Mark van der Horst noemde het ‘bestuurlijke spaghetti’. Het Amsterdamse vergadercircuit is enorm. En wat levert het op? Weinig. Ik ga dus mee met het advies dat er nu ligt: halveren!
‘Boaz Kees is geboren.' Dat sms-te Lodewijk Asscher. Een kort berichtje. Maar toch. De warmte schoot uit mijn telefoon. Het past hem namelijk, dat vaderschap. Dit is zijn tweede zoon, geboren op 1 januari. Ik heb hem nog niet gesproken, maar ik weet dat hij glundert. Ik vrees dat hij welhaast licht geeft als hij op zijn fiets door de stad rijdt. Er zijn weinig mensen die zoveel licht geven, omdat ze zich een trotse vader mogen noemen.
En toch. Hij heeft een paar dagen vrij gehad. Vandaag mag hij weer aan het werk. Om de Wallen te saneren, om de jeugdzorg te hervormen, om van Amsterdam een topstad te maken. Je vraagt je af waar hij de tijd vandaan haalt om ook nog een kind te maken.
Ik heb zelf twee kinderen en ik weet dat je geen seconde meer over hebt, dat je totaal geradbraakt bent door de slapeloze nachten en dat je je vies voelt door de poepluiers.
Lodewijk lacht daar om. Waar ik af en toe een dag nodig heb om bij te slapen, weet je dat Lodewijk al die ballen in de lucht houdt. Hij zal zijn stukken lezen, terwijl hij een luier verschoont. Als er iemand is die kan multitasken, dan is hij het wel. Het liefst zou hij Boaz Kees meenemen naar al zijn afspraken. Terwijl hij luistert naar een pooier, geeft hij zijn kind liefdevol een flesje. Ik zie hem dat zo doen.
De PvdA voelde soms als een ijskoude stiefvader. Op gebied van integratie, religie en migratie werd continu weggekeken. Het moest van beide kanten komen, was de mening. Of nog erger: wacht maar af, dan komt het vanzelf goed. Mensen die in het lichtrode huis wel over deze onderwerpen spraken, werden weggehoond. ‘Wij hebben geen Scheffer-probleem’, riposteerde oud-burgemeester Patijn op het pamflet van Paul Scheffer, het multiculturele drama. Iemand als Bolkestein werd verweten ‘te vissen in troebel water’. Pim Fortuyn werd gemakshalve linea recta in de bruine hoek gezet en men was apetrots op de eigen oogkleppen.
Vaak stonden we bij de deur, de deurklink al in de hand. Dit was niet ons huis. Maar wat dan? Moesten we naar de VVD waar het integratiedebat wel in volle vaart door de zalen denderde? Of iets anders dat de vrijzinnige geest plezier geeft, D66 en GroenLinks? Maar nee. Wij hoorden bij de PvdA. Een partij die emancipatie, volksverheffing en ontplooiing hoog in het vandaal heeft staan. In woord. Dat dat niet altijd in de praktijk wordt gebracht, is treurig. Maar toch, het verkiezingsprogramma en het beginselprogramma zijn er duidelijk over. Wij zijn dus sociaaldemocraten. En daarom zijn we liefdevol lid van de PvdA.
En toen kwam ‘Ploumen’. Hatseflats. Haar integratienotitie ging verder dan we ooit hadden durven dromen. Op gebied van religie nog niet ver genoeg – islam op een openbare school is ons nog steeds een gruwel – maar het begin is er. Uit deze notitie spreekt de echte PvdA. De sociaaldemocratische PvdA die grenzen stelt. Die duidelijk is. Die perspectief biedt. De resolutie houdt de belofte in dat het overmatig pamperen ophoudt en het prikkelen begint. De belofte ook dat men over echte emancipatie durft te denken. Niet alleen in de portemonnee maar ook en vooral in het hoofd.
Maar dan de reacties op de notitie. Die waren soms negatief. Vaak werden Wilders en Verdonk erbij gehaald als afschrikwekkende voorbeelden. Alsof we zouden vissen in hun water.Ook was de notitie ‘bikkelhard’. En de toon was ‘eng’. Zo integreerde ‘men’ niet.
Dan begint het zuchten. Want waar is een migrant meer mee geholpen? Met wegkijken, met pappen en nathouden, met het marchanderen van normen en waarden die gemeengoed zijn in Nederland. Die waarden zijn de verworvenheden die de basis vormen voor de succesformule van de open samenleving. Wij willen een PvdA die opkomt voor mensen die hogerop willen zonder geremd te worden door cultuur of religie. De PvdA verheft en ontplooit, zoals we dat altijd gedaan hebben. Door weg te kijken, hebben we die mensen in de steek gelaten.
Het gaat om Turkse jongens die het Turkse leger in moeten. Om Marokkaanse meisjes die onder de duim worden gehouden door vaders en broertjes. Het gaat om de vele meisjes die verplicht een hoofddoek dragen. Het gaat om ongewenste bemoeienis van de Marokkaanse overheid met mensen die hier wonen, maar toevallig Marokkaanse ouders hebben. Om de bemoeienis van internationale salafistische of nationalistische organisaties die een situatie nastreven waarin we nooit echt bij elkaar horen. Waarin er twee parallelle samenlevingen zijn. Twee Nederlanden. En twee Nederlanden is géén Nederland.
Met deze resolutie komt de PvdA op voor mensen die in ons land willen leven en geloven in onze democratie, onze waarden en onze normen. Die verder willen. Die van onze vrijheid willen genieten. Een vrijheid waar we eerder dankbaar voor zijn dan dat we er trots op zijn, omdat het niet onze generatie was die haar bevochten heeft. We hebben haar slechts in bruikleen en moeten haar in alle nederigheid bewaken. Wij moeten ook duidelijk stellen wat die vrijheid inhoudt. Is dat ‘bikkelhard’? Integendeel. De PvdA moet het opnemen voor de emanciperende Fatima en niet voor haar vader die een traditionele rol voor haar in gedachte heeft. Gelijkheid van man/vrouw, homo/hetero, zwart/wit.
Door deze nota keert PvdA terug naar traditie van emancipatie en feminisme, maar ook echte solidariteit in plaats van het faciliteren van slachtofferdenken. Mensen worden weer serieus genomen en de opstellers beseffen dat het weer tijd is om kleurenblind te worden. Een burger is een burger. Punt. Mensen zijn gelijk en hebben alle rechten. Culturen en religies niet. Die mag je betwisten. Die mag je hard aanvallen. Die moeten zich steeds weer bewijzen op criteria als waarheid, menselijkheid, kwaliteit en moraliteit. Zo werkt de open samenleving. Of zoals Ploumen het fraai verwoordt: “De fout die we nooit meer mogen maken, is het inslikken van kritiek op culturen of religies omwille van de tolerantie.”
Deze resolutie laat het ware PvdA gezicht zien. In dat gezicht zijn de trekken van de sociaaldemocratie zichtbaar. Opkomen voor mensen. En dat met emancipatie, volksverheffing en ontplooiing. Ondanks een paar minpuntjes zijn wij verliefd geworden op ‘Ploumen’.
Marcel Duyvestijn en Eddy Terstall zijn allebei ‘liefdevol’ lid van de PvdA. Dit opiniestuk stond dinsdag 13 januari in De Volkskrant
Columns 
Ik heb Lodewijk Asscher ge-smst dat ik geen kandidaat ben om Tjeerd Herrema op te volgen. Wie wil dat wel doen? Dat is nu de grote vraag. Eerst gaat een boer (Veerman) onderzoeken hoeveel lekken er in die Noord-Zuidlijn zitten en pas daarna mag je als wethouder op de winkel passen. Geen dankbare taak. 
Ik hou van Louis van Gaal. Omdat het nu goed met hem gaat, is hij mild. Dat is jammer. Want Louis is op z’n best als hij geagiteerd is. Als de onderwijzer in hem bovenkomt om een journalist de les te lezen. 
Ze vond het pijn doen. Haar vriend was grof in bed geweest. Hij had haar vernederd. Zelfs vastgebonden. Maar dat vond ze wel weer spannend, giechelde ze. Lijn 1, vlakbij het Leidse Plein. In de stoel naast me zit een meisje dat met iemand belt. Ze is de schaamte voorbij. Zelfs als ik haar even aankijk - als ze spreekt over het oprekken van de anus - praat ze gewoon door. Shirley maakt het allemaal niet uit dat ik naast haar zit en alles kan horen waar zij het over heeft.
Toen ik in De Baarsjes woonde, probeerde ik me een Baarsje te voelen. In Oud-Zuid deed ik mee aan Oud-Zuidse genoeglijkheden. In het Centrum had ik uitzicht over de hele stad. In de discussie over de hoeveelheid stadsdelen fiets ik in gedachten langs de stadsdelen waar ik woonde.
De PvdA voelde soms als een ijskoude stiefvader. Op gebied van integratie, religie en migratie werd continu weggekeken. Het moest van beide kanten komen, was de mening. Of nog erger: wacht maar af, dan komt het vanzelf goed. Mensen die in het lichtrode huis wel over deze onderwerpen spraken, werden weggehoond. ‘Wij hebben geen Scheffer-probleem’, riposteerde oud-burgemeester Patijn op het pamflet van Paul Scheffer, het multiculturele drama. Iemand als Bolkestein werd verweten ‘te vissen in troebel water’. Pim Fortuyn werd gemakshalve linea recta in de bruine hoek gezet en men was apetrots op de eigen oogkleppen.
