Dit is het verhaal van de man en zijn speen. Misschien kent u hem. Laurens (3). Voorliefde voor grote wapens. Geen knuffels in bed, maar Buzz Lightyear. Zo’n man waarvan defensie zegt: geschikt. Maar deze man had dus ook nog een speen in. Ergo: hij was verslaafd aan dat gesabbel. Soms had dat iets aandoenlijks, als hij op de bank naar de televisie keek. Het gaf rust in de hectiek van het oorlogsvoeren.
Toen kwam de dag dat hij zich ging overgeven. Mijn klaagzang had effect. Dat wil zeggen: dat maak ik mezelf wijs, dat mijn zeurderige ‘doe die speen nou eens uit’ –waar vooral machteloosheid in doorklonk- enigszins nut had. Zijn grote broer had de speen naar Sinterklaas gestuurd. Laurens koos echter de manier die bij hem paste: doorknippen. Met geweld afstand doen van zijn dierbare speen. Daarna zijn we er met z’n drieën op gaan stampen in een rituele dans. Toen we uitgeblust op de bank zaten, zei Laurens: Zo! Hij wilde eigenlijk zeggen: trek het bier maar open.
De volgende dag gingen we naar de speelgoedzaak. Zoiets moet beloond worden. Ik probeerde hem eerst in de hoek van de Lego en de Playmobil te duwen, maar dat had weinig zin. Hij had al een ‘enorme schietert’ zien staan. Toen de eigenaar erbij kwam staan, bleek hij ook de naam al te kennen: een supercool laserzwaard van Starwars, waar je mee dood kan maken. De man keek mij aan. Maar keek toen weer naar mijn stuiterende mannetje die het enorme zwaard met ingehouden adem aanpakte als was het een vrouw.
Op de verpakking stond echter dat je er minstens vijf voor moest zijn. Dat kon ik dus niet goedkeuren. Het was overigens dat de verkoper me er op wees, anders hadden we hem zo meegenomen. Maar zeker tegenover zo’n ‘kindervriend’ wil je aantonen dat je een keurige opvoeder bent die grenzen stelt.
Uiteindelijk liepen we naar buiten met een raketwerper, waarvan Laurens zelf dacht dat er ook vuur uitkwam. Toen dat niet het geval bleek, was hij dan ook enigszins teleurgesteld. En toch. Ook hiermee kon je schieten. Buiten schoot hij diverse ouderen van hun rollator. Tegen het immer lieve buurmeisje riep hij: handen omhoog, wat ze ook prompt deed. De hele winkelstraat was zijn warzone.
Als ik dit schrijf, ligt hij in bed. Mijn ene zoon heeft twintig knuffels om hem heen. Mijn andere zoon slaapt met twee pistolen en een raketwerper in zijn armen. Toen ik de raketwerper voorzichtig uit zijn handen probeerde te halen, omhelsde hij hem nog meer. Hij glimlachte. Tevreden soldaat. Op zijn kussen lag zijn doorgeknipte speen, als oorlogstrofee.
Voor de kerk stonden de nette mensen. Keurig gekleed. Keurig kijkend. Een vrouw droeg een baby in een witte doek op haar arm. Hij was het middelpunt, omdat hij die dag gedoopt werd. We waren op het Oudekerksplein.
Niet ver van het vredige trio zat een dikke hoer in een blauwe string achter een raam naar het schouwspel te kijken. Ze at een sandwich. Op de kruk naast haar stond een blikje cola. Ze kauwde lusteloos. Toen er iemand langs kwam die haar van top tot teen opnam, keek ze dwars door hem heen. Pas toen er een backpacker zo’n beetje met zijn tong aan het raam likte, veranderde haar blik enigszins.
Het stel met de kinderen ging naar binnen. Ik volgde hen. Binnen waren nog meer nette mensen. Accountants. ICT’ers. Maar bovenal godsvruchtige mensen die kinderen lieten dopen ‘in de naam van de vader, de zoon en de heilige geest’.
Merkwaardige plek, die Oude Kerk. Toen de predikant een paar seconde stilhield, hoorde ik iemand buiten hard ‘Fuk You’ roepen. Ook liep er een verdwaalde zwerver binnen die iets mompelde over ‘hosties’.
Toen we weer naar buiten liepen, was het gordijn van de hoer met de blauwe string gesloten. De blije christenen hadden er geen oog voor. Die waren druk in de weer met een plastic kapje voor over de kinderwagen.
Vorige week ging er een Ajax-delegatie naar Barcelona om met God te praten. God is tegenwoordig commissaris bij Ajax. Je zou verwachten dat God dan naar de ArenA komt, maar nee. Wil je God spreken, dan ga je naar ZIJN huis. Simpel.
God bepaalde dat hij niet ging luisteren naar zijn medecommissarissen. Normale stervelingen zouden te horen krijgen dat zij hun biezen konden pakken. God niet. God zuchtte wat. God liet zijn woordvoerder wat krabbels op papier zetten en noemde dat de tien geboden voor Ajax: Gij zult aanvallend foebulu.
God komt zelf zelden kijken. Hij zit met Danny thuis op de bank, hondje op schoot, te kijken. Misschien. Misschien ook niet. Misschien laat hij zijn woordvoerder – die ook zijn column in De Telegraaf- schrijft, naar de wedstrijd kijken. Die meldt dan dat het altijd lastige VVV de Godenzonen op 2-2 hield. Daarop zucht God, wat de woordvoerder interpreteert als: iemand moet ontslagen worden.
Zo werken Goden. Je ziet ze zelden. Je kunt bidden tot je een ons weegt. Je kunt naar hun huis gaan. Maar God gaat toch zijn eigen weg. Zo bemoeit HIJ zich al jaren met Ajax. En niemand durft te zeggen: Of je neemt écht het roer over of je blijft in je kerk in Barcelona zitten mokken. Maar niet roepen en wegrennen. Zo zijn we niet getrouwd, Johan.
Lieve Mark,
ik schrijf je omdat ik van je hou. Echt. Laatst zat ik met een internationaal gezelschap televisie te kijken toen jij in beeld kwam. Ik veerde op en riep: that’s mine. Ik prikte mijn vinger in mijn borst. Ik had bijna de vlag gehesen en het volkslied aangevangen. Dat heeft echt met jou te maken. Je leiderschap. Je vrolijkheid. Je straalt moderniteit uit, ook al heb je een Nokia uit de vorige eeuw en twitter je als een oud wijf. De manier waarop je echter losjes danste, terwijl je een lauwe rosé in een plastic bekertje vasthield op Dancevalley, gaf hoop. En toch. Als alles liefde zou zijn, zou ik wel een liedje onder je raam zingen. Ik vind toch ook dat ik kritiek moet spuien. Die is misschien niet eens zo zeer voor jou, als wel voor die pitbull aan je zijde. Geert Wilders.
Laat ik vooropstellen dat ik dat gedooghuwelijk best begrijp. Zoiets doe je voor de kinderen, voor Henk en Ingrid, niet voor jezelf. Vertel mij niets over huwelijken. Het zal iets met kanaliseren van onderbuiken te maken hebben.
En toch, Mark. Dat gebrul. Dat gezeik, de hele tijd. Zou je bijvoorbeeld Pechtold niet eens publiekelijk willen schofferen? Alexander. Welbespraakte Alexander. Kek overhemd. Groene das. Dan vraagt hij jou of je als ‘premier van alle Nederlanders’ het woord ‘haatpaleis’ ook ongepast vindt. Dan kook je. Dan wil je iets roepen over ‘vreemde geurtjes in het portiek’. Maar je hebt die Pechtold nog niet weggeslikt of daar strompelt Cohen alweer naar voren. De man die laatst in de Volkskrant de ‘secularisering’ als bron van onbehagen noemde. Moet je dat in z’n gezicht gooien? Nee. Je houdt je in. Zoals je je altijd inhoudt. Je lacht het weg. Zoals je het altijd weg lacht.
Maar hierboven ligt ook direct het antwoord op mijn vraag: denk je wel eens aan Paarsplus? Het zal wel niet. Ik zie nogmaals dat beeld voor me, bij Dancevalley. Je danste lekker loom, plastic bekertje met rosé. In je ogen sprankelde iets van fuck you all. Dat is de echte reden dat ik je schrijf. Want misschien moet je toch iets geks doen. Omdat je het stiekem wil.
Ik doe een voorstel: Je gaat een kabinet van nationale eenheid scheppen met de mensen die jij wilt. Een voorzetje: Jan Kees de Jager. Mooie Melanie. Wouter Bos. Femke Fataal. Boris op “seculiere zaken”. Aboutaleb op inburgering. Ach, je kunt hem zelf invullen. Hoe lijkt je dat? Als die domme financiële crisis geluwd is, doe je een persconferentie en leg je je lijstje op tafel voor een modern Nederland: een moderne variant van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Zelf geschreven, met de hand. Namen en rugnummers. Vervolgens spreid je je armen en vraagt het Nederlandse volk: dit wil ik. Wilt u dat ook? Dan doen we dat! Hatseflats. Je kijkt nog even meelijwekkend naar Maxim en Geert en steekt dan je vuist in de lucht en roept iets van: modderfokkers, yes we can.
Iedereen zal verbijsterd zijn. Je ziet journalisten een vinger opsteken, maar hun ogen verraden dat ze geen idee hebben wat ze willen vragen. En dus start Tiësto zijn beat en krijgt iedereen een plastic bekertje rosé. Zo gaan we de toekomst in, Mark,
Modderfokker.
Deze column verscheen eerder op De Jaap.nl
In Duitsland is nu ook een christelijk politicus van het toneel verdwenen, omdat hij seks had met een zestienjarige. In Amerika, Engeland en Frankrijk is dat aan de orde van de dag. En dan heb ik het niet eens over Italië, waar iedereen in een bunga-bunga-party bij Berlusconi zit.
Dan is Nederland toch braaf. Ruud Lubbers met z’n tik op de billen. Harry van Bommel en zijn socialistiese escapades. En Pim Fortuyn, die aan het zaad van zijn minnaar kon proeven welke whiskey hij had gedronken. Voor de rest is het niks. Nul. Nada.
Amsterdam – toch een sodom en gamorro- is helemaal treurig. Natuurlijk, Robbie hield de eer hoog. Maar jezus, dat is ook al weer zeven jaar terug. Robbie zei destijds dat zijn ‘liefdesleven’ was ingegeven door een ‘stofje in de hersens’, dat aangemaakt wordt als je onder grote druk werkt. Hij zou het onderzoeken, maar daar hebben we nooit meer wat van gehoord.
Sindsdien is het een misdienaarsgezelschap op de Stopera. Dan zegt u: ze weten het goed te verbergen. Maar dat is het niet. Vertrouw me, ik ben in de parkeergarages geweest, ik heb alle bureaus gezien, de voor- en achterkamertjes. Maar er valt gewoon niks te melden. Misschien dat ik Robbie eens bel om te vragen hoe het met het stofje is. Wie weet, kan ik dan volgende week de uitslagen bekend hier maken.
In Het Commentaar van 10 augustus pleit deze krant voor het koesteren van de ‘combinatie van openbaar onderwijs met een vleugje godsdienst en levensbeschouwing.’ De overheid betaalt 60 miljoen aan dit vormingsonderwijs, zodat ook kinderen op een openbare school ‘gevormd’ kunnen worden naar de levensbeschouwelijke overtuiging van hun ouders. Veel christelijke stromingen bieden dit aan, maar ook Humanistisch vormingsonderwijs komt regelmatig voor. Islamitische lessen worden tot op heden niet of nauwelijks aangeboden, omdat ouders ‘daar nog niet om vragen’. Ahmed Marcouch maakte dit punt drie jaar geleden, en kreeg een storm van kritiek over zich heen. Het idee om koranlessen op openbare scholen aan te bieden, was vooral ingegeven door de misstanden die hij zag op de private Koranschooltjes, waar lijfstraffen, orthodoxe indoctrinatie en vernedering aan de orde van de dag waren. Daarnaast vindt Marcouch het belangrijk dat de overheid uitstraalt dat moslims het gevoel krijgen dat ze hier mogen zijn wat ze willen zijn.
Gisteren had ik in De Ysbreker– samen met Thijs Kleinpaste- een goed gesprek met Hugo Scherff, voorman van de ChristenUnie in Amsterdam. Een mooi gesprek, omdat we ook onszelf niet spaarden. Toen ik langs de Amstel terugliep, vroeg ik me weer af: ‘Waar komt die fascinatie met geloof vandaan?’
In Hoek van Holland keek ik naar het strand, de zee en de lucht. Ik dacht aan een schilderij van Mark Rothko. Wit strand. Donkerblauwe zee. Zwarte hemel. Zo simpel was het leven. Ik zat daar in een strandhuisje. Twee stoelen op een terras. We dronken rosé.
Ik dacht aan Rothko, die ik ooit in Parijs had gezien. Niet één keer die drie kleuren. Maar een tentoonstelling vol. Toen dacht ik aan het Stedelijk Museum, die ook meerdere Rothko’s heeft. En toen was ik dus terug in Amsterdam.
Het Stedelijk Museum is het mooist op de dinsdagmorgen in de winter, als het koud is. Als de planken vloer nog stijf is, waardoor hij extra kraakt. Maar vooral omdat je dan alleen bent. De toeristen komen pas in de middag. Ook de cappuccino is dan niet lekker, omdat de mevrouw van het cafetaria niet weet hoe ze de melk moet kloppen. Het geeft niet. Zo lang ik maar alleen kan zitten. En dat kan.
Dat dacht ik toen ik in Hoek van Holland zat. Een mooie vrouw zat naast me. Ook toen ik haar zag –haren dansend in de wind- dacht ik weer aan Amsterdam. Want zoals Huub van der Lubbe al zong: deze stad is een hele mooie vrouw. Waar het op neerkomt, is dat ik altijd in drie stappen in Amsterdam ben, waar je ook bent.
Anders Breivik zal ooit lezen hoe verward wij zijn. Hij zal glimlachen, zoals hij glimlachte toen hij zijn slachtoffers afknalde. Hier was het om te doen. Hij zal zijn ogen dichtdoen en mijmeren over paarden, zwaarden en vlammende kruizen. Geert Wilders leest het nu al. We nemen aan dat hij meer zal doen dan alleen het geweld te veroordelen. Maar ook diens meest fervente oudlinkse tegenstanders – die in de islam alleen maar liefde zien- zullen zich achter de oren moeten krabbelen. Zij lijken bijna klaar te komen nu de kogels ‘van rechts’ komen en ze Wilders definitief tot duivel kunnen bestempelen.
‘Poëzie is een daad’, schreef Remco Campert in 1955. ‘Een daad bevestiging. Ik bevestig dat ik leef, dat ik niet alleen leef.’ Dat gevoel had ik, toen ik mezelf terugvond op een bankje op de Brouwersgracht. Een bootje voer voorbij, met op de plecht een meisje met enorme borsten. Het is stil in Amsterdam. Het is stil in mijn hoofd. De trams die mijn onderwerpen aanvoeren, rijden niet.
Remco Campert werd vorige week 82. Ik heb niet veel helden, maar hij is het zeker. Een keer ben ik bij hem thuis geweest. Zo’n ervaring is bij mij verankerd. Ik zie de drie bureaus en de vier typemachines nog zo voor me. De poes die me kopjes kwam geven.
Maar ook voor Amsterdam is hij belangrijk geweest. Lees bijvoorbeeld Het leven is Vurrukkulluk, waar hij niet alleen de vreugde van het Vondelpark en van het Blauwe Theehuis beschreef, maar ook Theo Thijssen een subtiel eerbetoon toezwaaide.
Vorige week stond er in De Volkskrant een kaartje met waar de beelden staan van onze Amsterdamse schrijvers. Multatuli, Carmiggelt, Vondel. De teneur van het artikel was: waarom zijn wij toch zo bescheiden met het eren van onze schrijvers? Misschien omdat je ze moet lezen. Op papier. Niet op steen. Mijn monumentje voor Remco Campert is mijn eigen zoon, drie jaar, vol leven en vernoemd naar de dichter.
Ze gooide de deur van de treincoupe open, alsof ze de zwarte Marilyn Monroe was. Pikzwart. Robert Vuijsje had in mijn geval kwijlend op zijn knieën gelegen. Ze droeg een zonnebril. Daaronder vandaan drupten zweetdruppels. Toen ze met een weldadige plof tegenover me ging zitten, rook ik haar zweet. Maar ik zag ook in een flits dat haar gulp openstond.
Gulp. Hij stond niet een beetje open. Als het een beetje waaide, zou ze het voelen. Haar broek zat zo strak gespannen om haar dijen dat die gulp nog wijder openstond. Ik wilde er iets van zeggen. Ik moest er iets van zeggen. Maar twijfelde. En dus gooide ik het op de Twitterz. Dat doe je tegenwoordig als je het niet meer weet. #Durftevragen.
‘De gulp van de vrouw tegenover me in de trein staat open. Moet ik daar iets van zeggen?’
Ik kreeg twintig reacties. Een paar vermanend: een mevrouw moet je altijd recht in het gezicht kijken. Maar de meeste tweeps smeekten me iets te doen: ‘ze zal je dankbaar zijn.’ Dat dacht ik ook. Maar ze had nu een koffer op haar schoot, waardoor ik niks meer van haar kruis zag.
Wat nu? Het landschap trok voorbij. En die gulp bleef maar in mijn gedachten rondbanjeren als een koe in de wei. Ik kauwde en herkauwde. Toen ging haar telefoon. Ze gilde enthousiast. ‘Hé, Marita.’ Ze zweette direct weer. Toen riep ze: ‘nee, trut, ik ben nu op weg naar die sollicitatie.’
Toen had ik twee woorden: gulp en sollicitatie. Nu nog lef hebben. Toen ik de trein uit moest, had ik alle moed bijeen geschraapt en bij het opstaan gefluisterd: sorry hoor, maar uw gulp staat open. Ik knikte naar haar kruis. Eerst keek ze woedend. Verontwaardigd. Maar haar hand ging wel direct naar haar kruis, zonder mij uit het oog te verliezen. Na een seconde liet ze ook haar ogen naar kruis gaan. Haar mond ging open. Ze trok hard aan de rits, maar die was niet éen, twee, drie dicht. Tegelijk wilde ze mij bedanken. Met een glimlachje deed ze dat.
Toen ik langs haar raam liep, op het perron, zwaaide ze. We waren voor eeuwig verbonden, Gulpje en ik.
(Mocht u haar gezien hebben (corpulent, licht zomerpak met strepen, west-afrikaaans uiterlijk, grote zonnebri, Gucci-tas (mogelijk nep) en lippen als een perzik) vraag dan even of het goed gegaan is met die sollicitatie)
Update: Gulpje is gesignaleerd. Of ze de baan heeft, is nog onduidelijk.
Ik heb ooit op een camping gestaan, waar een man door de politie werd afgevoerd, omdat er een wapen in zijn tent lag. Daar dacht ik aan toen ik de beelden uit Noorwegen kreeg. Ik probeer me nu voor te stellen hoe het was, op dat eiland. Vrolijkheid alom. Jongeren. Kampvuren. Liefde. Dat moet het geweest zijn, totdat ene Anders Behring Breivik ging moorden. (…)
Ik heb een keer een overval gezien. Of althans, de afhandeling. Bij de Bijenkorff op de Dam werd een man afgevoerd met veel lawaai en getrokken pistolen. Voor de rest heb ik nooit een pistool gezien. Die jongeren op dat eiland hadden ook nooit een wapen gezien. Denk ik. Die waren blij. Open. Vrolijk.
Om de onschuld te begrijpen, denk ik aan mijn oma. Die was socialist en ging elk jaar vanuit Amsterdam naar de Paasheuvel in Vierhouten om de Meiboom dansen. Zingen. Dansen. En zoenen. Hier kwam de Arbeids Jongeren Centrale (AJC) bijeen. Daar ontmoette ze mijn opa. Ik zie kampvuren. Ik zie blijdschap. Mijn oma vertelt erover als was het religieuze ervaring.
Het begrijpen. (…) Ik moet ermee stoppen. Eenzame wolf, dat is het etiket dat ze op Breivik plakken. Ook in Amsterdam zijn er duizenden. Toen ik gisteren in een volgepakte Kalverstraat liep, benauwde dat idee ineens. Ik moest in een zijstraatje even adem happen.
Veel PvdA’ers hangen deze zomer aan het strand. Klaar. Moe. Het was een ingewikkeld jaar. Ook Job Cohen zal in z’n rode zwembroek terugkijken op een periode waarin hij van held wegzakte tot ploeteraar. God, wat was hij groot, destijds. Hij hoefde niet eens wat te zeggen. Alleen wat zalvende gebaren. Een beetje zwaaien. Je had Jezus Christus. Johan Cruijff. En je had Job Cohen. Allemaal verlossers. Van die drie was Job de grootste.
(…)
Das war einmal.
Toen trad het verval in. Job werd bleek. Hij keek ongelukkig uit zijn ogen door de precisiebombardementen op zijn kennis en kunde. Het was een ellendige poppenkast. Hij leek een beetje op Robert Gesink die hoofdschuddend op de Tourmalet moest lossen.
Ikzelf heb hem nog een trap na gegeven op een moment dat hij net een beetje uit het dal opklom. Samen met oud-voorzitter Michiel van Hulten hadden we tegen een journalist gezegd dat hij maar moest vertrekken. Ik had opgeroepen hem uit zijn lijden te verlossen. God, het was niet netjes. Misschien zelfs vals. Maar soms flap je er dingen uit die je beter voor je kunt houden. Hierdoor is mijn hele PvdA-carrière naar de klote. Maar goed, zo gaat dat.
En toch. Ik hoop dat niet alleen Job nadenkt deze zomer. Maar dat alle PvdA’ers naar de horizon zullen staren, om daar een stip te ontwaren. Denken. Praten. Dromen. Over de koers. Al kijken ze alleen even naar Robert Gesink –die, zoals Maarten Ducrot dat uitdrukt- ondersteboven op zijn fiets zit. Dat is de PvdA. Het vehikel is uitstekend. Dat is de sociaaldemocratie. Daar kun je uitstekend op fietsen. Maar kennelijk heeft de PvdA ‘niet de goede benen’.
We hebben echter ook Rob Ruijgh. Een jongeling. Die klimt lachend met de beste mee. Er is dus toekomst. En zo is er ook voor de PvdA een toekomst. Ik spreek de laatste tijd veel Jonge Socialisten die op alle fronten goed zijn. Het zou dus goed zijn als Job zich laat masseren door een sterke JS’er. De toekomst der natie. Laat je banden vullen. Gooi je bidon vol met hun energie.
Mocht het niet lukken je op te laden, is het verstandig dat je je helpers laat gaan. Als je niet eens meer het rode rugnummer krijgt, voor strijdvaardigste renner, dan is het einde nabij. Dan laten we Lodewijk Asscher fietsen. Fris. Slim. En sterk. Of –beste Job- wil je dat de PvdA in de tussentijd zoveel tijd verliest dat we de volgende etappe kansloos zijn voor het algemeen klassement.
Op het moment dat ik dit schrijf, besef ik dat ik jarig ben. Mijn haren zijn nat van de regen. Mijn onderbroek hangt op de kachel. Ik schrijf dit naakt. Op mijn verjaardag. Omdat het er bij hoort, drink ik wijn.
Vanochtend werd ik wakker met taart in mijn gezicht. Mijn twee zonen zongen. In de gloria. Dat was om half zeven, toen ik nog helemaal niet in de gloria was. En toch. Dan ben je jarig, als twee mannen in geruite pyjama’s ‘lang zal-ie leven’ zingen om vervolgens de cadeaus op je bed te gooien. Daarna werd ik beschoten met een mitrailleur om vervolgens als trampoline te fungeren. Kinderen weten altijd mooie sprongen te maken.
Jarig zijn. Midden in de zomer. Dan ben je toch gehandicapt jarig. Iedereen is op vakantie. Iedereen is weg. Dat is altijd zo geweest. Feestjes waren voor mij altijd een aanslag op mijn zelfvertrouwen, omdat de helft niet op kwam dagen. Misschien dat ik daarom denk: het gaat niet om mij, het gaat om mijn moeder. En in mindere mate om mijn vader. Ik ben hun tweede kind. Zij hebben herinneringen aan die speciale dag in juli, eenenveertig jaar geleden –in een slaapkamer waar mijn ouders nog steeds slapen.
Jarig zijn. Je viert het leven. Je viert dat je nog leeft, zou ik nu willen zeggen.
Deze column vescheen deze week in De Echo
Deze week onthulde Geenstijl dat minister van Bijsterveldt toegeeft dat mensen die in Allah of God geloven ‘gewetensbezwaard’ mogen zijn bij het sluiten van een homohuwelijk. Alle anderen mogen dat niet. Merkwaardige discriminatie. Een opiniestuk, samen met Thijs Kleinpaste, dat woensdag in De Volkskrant stond.
Hij lachte, zoals Ruud Gullit altijd lacht: met samengeknepen lippen, alsof hij zich voor zichzelf schaamt. Zijn hoofd zakte wat opzij, daarna gaf hij zijn vriend een hand. Manmanman werd er geroepen. De mannen sloegen elkaar op de schouders. Zijn vrouw Estelle stond achter hem.
Ruud Gullit. Mannetje. Ik heb altijd een zwak voor hem gehad. Maar raar is ie ook. Hij was ras-Amsterdammer. Hij groeide – samen met Frank Rijkaard – op in de Kinkerbuurt. Toch speelde hij voor Haarlem, Feyenoord en PSV alvorens hij naar het buitenland vertrok. Nooit voor Ajax.
Hij was anders. Hij zong. Hij had haar. Veel haar. En hij leek intelligenter dan de gemiddelde voetballer. Hij was ook betrokken bij het wereldleed, zo leek het. Ik kwam hem wel eens tegen in de stad, meestal rond de PC Hooftstraat, waar zijn vrouw -het nichtje van Johan Cruijff- een baan had als shopaholic. Hij was altijd joviaal. Hij lachte luid, wat een vorm van macht was. Daarmee overdonderde hij iedere vriend.
Dat hij naar Terek Grozny ging, was voor mij dan ook een schok. Hij was mijn held, die ineens met een misdadiger in zee ging voor de pegels. Mijn maag draaide om. Geldzuiger. Leeghoofd. En toch. Toen ik hem vorige week weer zag, op een terras, joviaal als altijd, voelde ik weer liefde. Ik denk aan 1988. Ik zie weer die rastabos de 1-0 tegen Rusland inknikken. Tja.
Gullit in één moment. Zelfs als Gullit trainer wordt van Feyenoord - voor de ontslagen Mario Been- zal ik weer aan dat ene moment in 1988 in München denken. Gullit. Rasta-kop. Inknikken.
Toen Schelto Patijn afscheid nam als burgemeester van Amsterdam gaf hij in zijn ambtswoning een diner voor de gemeenteraadsleden en hun partners. Januari 2001. Ik zat erbij – als minnaar van Fatima Elatik.
Ik denk hieraan, omdat een journalist van Het Parool gisteren belde, om te vragen wat ik van Fatima Elatik, de huidige stadsdeelvoorzitter van Amsterdam-Oost, vind. Ik heb hem van alles verteld. Maar niet dit. Niet deze bijzonder liefdevolle avond.
Hand in hand liepen we de ambtswoning binnen. Fatima en ik. Omdat zij de lieveling van Schelto Patijn was, mochten we aan de hoofdtafel zitten. Fatima zat naast Schelto- die haar als een dochter behandelde. Ik zat naast Elisabeth- de vrouw van Schelto. We spraken over de liefde. Twee oude mensen. Twee jonge mensen. Na een tijdje greep Elisabeth de hand van Schelto en zei ze: ik hou van je. Het was een seconde. De burgemeester bloosde. Wij zwegen. Maar toen was de wereld heel even perfect.
Dat waren de dagen. Waarom ik dit vertel, weet ik eigenlijk niet. Fatima ligt nu – als bestuurder in Oost- onder vuur. Elke stap wordt door de media gevolgd. Elke declaratie ligt onder een vergrootglas. Misschien dat ze in de hectiek van dit (politieke) moment even denkt aan die avond, toen het leven nog licht en levendig was. Dat ze denkt aan de liefde. Niet aan de macht.
Deze column verscheen eerder in De Echo
Ik ben gek op gekke mensen. Daarom hou ik ook van Mounir el Hamdaoui. Hij moet weg bij Ajax. Dat juicht iedereen toe, maar eigenlijk is het jammer. Ajax heeft namelijk ook idioten nodig; verwaande kwasten die op het veld met de neus in de wind lopen, maar wel in een briljant moment een heel stadion in vervoering kunnen brengen. Mounir is zo’n type. Ik heb hem een paar keer bij AZ gezien. Prachtig hoe hij altijd zijn gezicht wast als hij scoort en dan stil naar boven kijkt en iets prevelt over Allah.
Ik zag het helemaal zitten. Theo Janssen en Mounir el Hamdaoui in één team. Een bouwvakker en een ballerina op hetzelfde gras. Dat is Ajax. Allebei horen ze –gek genoeg- bij Ajax, zoals boter op brood hoort. Janssen speelde bij Twente samen met Bryan Ruiz, een gracieuze speler, die doet denken aan Cruijff in zijn dunne jaren. Mocht El Hamdaoui toch vertrekken, dan mag ik hopen dat de twee in Amsterdam herenigd worden.
Maar zover is het nog niet. Op het moment dat ik dit schrijf, is Ajax in onderhandeling met Kolbeinn Sigthórsson. Een IJslander! Prima vent. Echt. Scoorde bij AZ. Maar toch. Het is geen ballerina. Geen primadonna. Denk even aan Maradonna. Romario. Ronaldo. Messi. Mannen op fluwelen schoentjes. Het zouden vrienden van El Hamdaoui of Ruiz kunnen zijn.
Deze column verscheen eerder deze week in De Echo
Onder een overkapping stonden we te wachten, op het Rokin. Een levend standbeeld – dat op dat moment niet stil kon staan, een moeder die haar kind continu bedreigde met klappen als ze niet stil zou zijn, een oudere man met een rollator en ik dus. We keken naar de regen. Niet naar elkaar. ‘Het regent pijpenstelen’, zei het standbeeld mismoedig. De schmink op zijn gezicht was uitgelopen, waardoor het leek of hij huilde.
Het was de eerste keer dat ik een standbeeld van dichtbij zag. Tenminste, een bewegend standbeeld. En wat ik vermoedde, bleek waar: van dichtbij zijn ze nog treuriger. Het is de typische clown die huilie huilie doet in zijn caravan.
Toen het jengelende kind met veel lawaai de regen in rende, klaarde het gezicht van het levend standbeeld even op. Vooral omdat de moeder op z’n Jordaans ging schelden en vloeken. Het duurde een halve minuut en toen stortte de glimlach weer in.
De oude man met de rollator bemoeide zich er mee. ‘Toen ik klein was, kreeg ik een draai om m’n oren.’ Daarop keek de moeder verwoestend naar de man en nog verwoestender naar mij, die daarom moest lachen. De enige die de situatie als een buitenkansje zag, was het kind. Dat pakte een patatbakje van straat en likte de mayonaise eruit. Mooi Amsterdam, als het regent.
Mijn zoon (3) heeft een voorkeur voor grote geweren- of zoals hij het noemt: grote schieters. Laatst stond ik met hem in de Blokker toen hij een (water)geweer van anderhalve meter uit de schappen haalde. Hij keek erbij alsof hij zojuist de maagd Maria zag. Zijn oogjes glinsterden. Zijn lichaam trilde van spanning. Hij deed hem direct om zijn nek, aaide hem en deed de hand aan de trigger. ‘Kijk, pappa. Hiermee kun je doodschieten.’
Doodschieten.
(…)
Van ons hebben ze het niet. Zeggen wij dan. Wij zijn hele vredige ouders. En aangezien ik Linda, Inge en Fatma, zijn leidsters op de crèche, ook niet van die gewelddadige types vind, de oppas een lieve, veganistische GroenLinks-stemmer is en hij op televisie vooral Buurman & Buurman kijkt, moet het in de genen zitten. Dat is ook wel zo makkelijk. Is uw zoon gewelddadig? Dan zit het in de genen. Maar zijn ouders zijn allebei hele lieve, vreedzame mensen. Ook mijn andere zoon (5) is een man van konijnen, hazen en poezen. Maar mijn jongste (3) is dus van het grote geweld.
Datzelfde zie ik bij zijn liefde voor piraterij. Met zijn kunststoffen zwaardje hakt hij iedereen ‘de kop’ af. Ook heeft hij een voorliefde voor boeven. Voor reuzemonsters. En voor cowboys. Vorig jaar was hij een tijdje brandweerman, maar dat idee hebben wij – als ouders- waarschijnlijk zo omarmd, dat hij dat tegenwoordig niet meer interessant vindt. Ook was hij een tijdje Buzz Lightyear en riep hij: Ik ben Buzz Lightyear en ik kom hier in vrede. (Hij zei overigens ook een tijdje: ik kom hier in tevredenheid). Maar ook die tijd is voorbij. Het is nu echt oorlog.
Toen we laatst op de kermis langs de schiettent liepen, stond hij ademloos te kijken. Ik liep echter door en hield pas halt toen we bij het ballengooien aankwamen, een lieflijk stalletje met overal roze, gele en blauwe knuffels: altijd prijs. Dat gingen we doen. Maar ergens in een hoek hing ook een zwarte mitrailleur. Ik had hem niet eens gezien. Maar hij natuurlijk wel. Hij had ook geen zin om die ballen te gooien. Dat moest ik maar doen. Hij wilde die ‘coole schietert’. En wel nu.
Een paar minuten daarna liep ik achter een soort Rambo met een mitrailleur die alle andere kermisgangers ‘doodschoot’. Naast hem knuffelde zijn oudere broer zijn pasverworven pluchen puppy. Twee kinderen. Twee kanten van mezelf?
