Wilders is tegen de Islam, Pechtold tegen Wilders en de Islam tegen het grootste deel van het verkiezingsprogramma van D66, omdat dat vroeger gelijkheid van man en vrouw homo en hetero en scheiding van kerk en staat behelsde...

Ho… stop. Oké. In 1966 nam de club van Hans dat aan als natuurlijk onderdeel van de progressieve mantra. Gelijkheid man en vrouw, homo en hetero en scheiding van kerk en staat.


Maar was dat niet van ons? Was dat niet de sociaaldemocratie die die thematiek op de agenda had gezet? Al veel eerder. Voor de oorlog.


En nu loopt de een na de ander er mee vandoor. Dat riedeltje, deze korte opsomming van de beschaving, echo’t nu nog door de Tweede Kamer. Alle partijen bedienden zich er van. Van populistisch rechts tot ecologisch links. Maar het rare was… het was in repliek tegen ons.


Wat is er dan mis gegaan? Als je naar de integratiebrief van Eberhard van der Laan kijkt, niet zo erg veel. Ook al werd terecht opgemerkt in de Kamer dat daar waar het misschien voor onze partij een verregaande en stevige beleidsbrief was, de maatschappij al veel verder was.


Maar de inzet was prima. De richting was goed. Maar hoe worden we weer leidend in de thema’s van het riedeltje? Hoe worden we weer PvdA op die punten?


Homorechten? Daar zitten we op koers. Job, Ahmed en Ronald. Ze lopen het vuur uit hun sloffen voor de roze kameraden en kameradinnen. Ook al is de uittocht van homo’s uit de PvdA niet langer te negeren. Too little is het misschien niet. We doen er veel aan. Maar too late?


Vrouwenrechten? Daar zijn de VVD en GroenLinks ons al links ingehaald. Duidelijker dan wij neemt  de VVD stelling tegen gescheiden zwemmen en gescheiden ingangen in bibliotheken. En vanuit haar links feministische achtergrond spreekt Femke Halsema uit dat ze hoofddoeken een typisch gevalletje van jammer vindt. Daar waar wij, als partij van de rode vrouwen en de behaverbrandsters stil zijn en daarmee ongewild het patriarchaat dienen omdat we zo niet de vrijheid maar de kuisheid van de vrouw belangrijker lijken te vinden.


Je laadt dan ook de verdenking op je dat je vindt dat het aan de vrouw is om zich zedig te kleden en niet aan de man om zijn poten thuis te houden. Je wekt dan de schijn dat je je feministische verleden naast je neer hebt gelegd of dat je vindt dat persoonlijke vrijheden hoofdzakelijk iets is voor vrouwen die blank zijn.


Scheiding kerk en staat? Draagt de partij van de ontworsteling van kerk en kapitaal dat nog voldoende uit? Wat mij betreft niet meer. Of moet ik nog niet zeggen? Is de fles half leeg of half vol? Een kleurenblind secularisme hoort bij de sociaaldemocratie.


Ooit was er een doorbraak waarbij vele christenen de sociaaleconomische agenda van de PvdA omarmden. Nu zien we hetzelfde bij moslims of mensen met moslimouders. Dat is goed en een mooi bindend element. Maar het omgekeerde is niet aan de orde. De sociaaldemocratie omarmt niet het christendom of de islam maar staat neutraal tegenover iemands persoonlijke geloof. Het dient dus geen religieuze activiteiten te faciliteren. Zo lang die religieuze activiteiten echter niet indruisen tegen ons riedel moeten we die ook niet dwarsbomen. Waarom zouden we.


Maar dan ook alléén maar wanneer die religie, welke dan ook, de progressieve waarden van ons heilige riedeltje onderschrijft of op zijn minst in takt wil laten.


Wanneer religie meer pretendeert te zijn dan de persoonlijke band tussen mens en God dan wordt het een politieke ideologie en dan is tegenactie langs progressieve leest vereist. Doen we dat niet dan verliezen we bestaansrecht. Dat zeggen niet alleen de peilingen maar ook het gezonde verstand. Dat zegt ons morele kompas.


Wanneer iemand uit particuliere religieuze overwegingen iemand vanwege diens huidskleur, geaardheid of geslacht geen hand wil schudden dan zal een sociaaldemocratisch politicus dat uiteraard vanuit deze traditie veroordelen en zal deze persoon niet worden in gezet om de overheid te vertegenwoordigen.


Wanneer een priester door de overheid wordt ingehuurd die zegt dat er slechts een tijdelijk moratorium moet worden ingesteld tegen het heks verbranden moet de man worden ontslagen en met pek en veren het land uit worden gedragen. Wanneer dat het geval is met een islamitische prediker uit Zwitserland die slechts een moratorium voor stelt op het stenigen van vrouwen idem.


Kleurenblind secularisme. Omdat we kleurenblind moeten zijn. Seculier. Omdat we sociaaldemocraten zijn.'


Eddy Terstal lis liefdevol lid