Wouter Bos. Camiel Eurlings. Hans van Mierlo. Je hebt slome dagen. En je hebt dagen die exploderen. Vandaag is zo’n dag. Met name het Wouter-drama hult alles in nevelen en doet de oren suizen. Vaag - als de mist optrekt - zie ik een beeld van de stoppelbaard en de glimlach van Job Cohen. De verlosser. Ooit. Nu toch iemand die zegt: ‘Wij zijn allemaal amateurs.’

Wouter Bos was een uitstekend bestuurder. Volgens mij kun je dat objectief vaststellen. Als hij de ministerraad voorzat - als Jan Peter er niet was - was dat een verademing, heb ik meerdere ministers horen zeggen. Hij is scherp, snel en intelligent.

En nu. Achter de kinderwagen. Door het Vondelpark wandelen. Stofzuigen. Ramen lappen. Dat gaat hij doen. De PvdA laat hij achter zich, als een oude jas die op een bankje in het park achterblijft. Afgedankt.

Misschien overdrijf ik, maar ik voel dat de PvdA wegglijdt. Wouter gaf kleur. Maar hij was ook modern. Hij was sociaalliberaal. Hij bouwde bruggen naar VVD, GroenLinks en D66 en zat aan de ‘vrijzinnige’ kant van de partij. Hij was een ‘liefdevolle’. In die hoedanigheid schreef ik een keer een toespraak voor hem.

Nu gaat hij weg. Eerst belde Job van Amerongen. ‘Heb je het al gehoord?’ Toen belde Eddy: ‘Wat nu?’

Ja. Wat nu? Job Cohen kennelijk.

Job Cohen.

Hij papte en hield nat. Hij suste. Hij pruimde zijn mondje. Hij zalfde. Hij hield de boel een beetje bij mekaar. Vaak zag het eruit als paaien. Hij kon mensen over hun bolletje aaien. Hij vond religie welhaast onmisbaar. Toen hij bepaalde religies ‘extra wilde helpen’ (de compenserende neutraliteit), omdat deze gelovigen in een achterstandspositie zaten, haakte ik af. Eigenlijk was Job Cohen een kaal geworden, slecht geschoren Ella Vogelaar. Eigenlijk was hij de ideoloog van het Vogelarisme.

Maar buiten dat. Volgens mij is Job ook over tijd. Hij is geweest. Vier jaar terug. Toen won hij prijzen. Toen stond hij stijf van de complimenten. Maar dat is echt geweest. Das war einmal. Wouter was toen jong. En Job stelde zich op als zijn onkreukbare vader.

Veel fouten maakte hij niet. Cohen is een uitstekend debater. Een uitstekend bestuurder. Maar toch zakte zijn ster. Langzaam. Maar zeker. Klinkt misschien heel oneerbiedig, maar Job is geen jonge hond meer. Iemand die in deze ingewikkelde tijden nieuwe spraakmakende visies neerlegt. Nederland is conservatief. Natuurlijk. Maar toch zullen mensen die overwegen PvdA te stemmen een modern, fris en bevlogen verhaal willen horen. Denk ik. De toespraken van Job van de afgelopen jaren waren echter een beetje ingedut.

En als Nederland - en vooral de PvdA - iets nu niet kan gebruiken, dan is het dat alles bij het oude blijft en dat de boel ‘een beetje bij mekaar wordt gehouden.’ Dan dutten we echt in. En zingt Mozart straks een schel lied op het bordes, naast de koningin.