Hans Dijkstal is overleden. Verdikkie. Mr. Paars. Hij was soms zo’n linksbuiten dat hij wel eens buiten de lijnen van zijn eigen partij kwam. Eigenlijk was hij meer een D66'er. Een frisse, vrolijke, toeterende verschijning. Ik heb hem één keer gesproken bij een bijeenkomst van LuxVoor. Hij was toen verbitterd.

Hans Dijkstal vroeg zich toen in zijn eerste zin af: “Wat doe ik hier eigenlijk?” Hij had ook kunnen klaverjassen, gaf hij zichzelf ten antwoord. Klaverjassen. Mooi woord uit een ver verleden. De beeldspraak was zo mooi dat ik hem voor me zag. Sigarenwalm, borrelnootjes en Herby Hancock op de toeter. Daar zaten ze, in het bruine café. De politieke vrienden van weleer: Rosenmöller, Van Mierlo, Kok en Dijkstal.

Wat straalde Hans Dijkstal toen - op die avond, in april 2005 - uit?
Rancune.
De trein gemist.
Verdriet.
Maar vooral ook: je buitengesloten voelen.



‘De VVD is gegijzeld door conservatieven.’ Zei hij, zonder lach. Hij keek niet naar mij, maar naar zijn schoenen. Het was de post-Fortuyn tijd. Toen Paars echt morsdood was. Pim Fortuyn had destijds niet alleen zijn zetels afgepakt, maar zijn hele leven was zuur en niet meer relevant geworden. Toen de VVD weer ‘rechtser’ werd. Hij zag - toen, zeker vijf jaar geleden  - nog licht aan het einde van de tunnel van zijn partij: Mark Rutte. Maar ook bij het noemen van ‘dat licht’ zag je zijn gezicht niet opklaren.

Ik keek toen naar hem met medelijden. Verdikkie. Oud-minister. Oud-VVD-leider. En nu eigenlijk alleen nog maar oud.

En nu is hij dood. 67 jaar oud.

Misschien dat Mark Rutte nog een laatste saluut kan geven en hem aan het eind van deze zomer een nieuw paars kabinet schenken. Dat zal Hans mooi vinden, denk ik. Als we dan een paar saxofoonklanken uit de hemel horen, weten we dat Hans blij is.