Ooit mochten de liefdevolle leden op het ministerie komen om met de minister van integratie te praten. Eddy, Job, Mo en ik. Ik herinner me vooral de zin: ‘we kunnen het vreselijk met elkaar eens zijn, maar wat doen we eraan?’ De naam van Ella Vogelaar viel niet. En toch hing ze continu als een geest in die kamer. Misschien was de vogel weggejaagd, ze zat nog steeds in de poriën van de partij.

Toen Eberhard minister werd ten koste van Vogelaar voelde dat als een liefdevolle overwinning. Het was een tijd dat we vertrouwen hadden in de partij. Nogmaals: op papier stond wat wij vonden. Het ging over emancipatie, volksverheffing en vrijheid. Er werd serieus gedebatteerd over geloof, over integratie, over migratie. Eberhard vertolkte een geluid dat veel mensen zo gemist hadden. Hij had duidelijk het boek van Paul Scheffer gelezen. Hij ondersteunde ook met liefde de integratienotitie van Dijsselbloem en Ploumen. En hij enthousiasmeerde Wouter om zich er persoonlijk mee te bemoeien.

Het was een tijd van hoop. De partij ging weer vooruit. Een frisse wind waaide. ‘De nieuwe PvdA’, een term die toen regelmatig viel, was een kwestie van tijd.

(…)

Die tijd is echter alweer voorbij. Alle ‘realo’s’ van toen zijn verdwenen of spelen een rol op de achtergrond. Wouter is voetbalcommentator. Dijsselbloem en Spekman lijken te zijn gepacificeerd. Eberhard is zelf als burgemeester toch naar de luwte gegaan. René Couperyus wordt continu dwars gezeten door oud-links. En Paul Scheffer speelt al helemaal geen rol meer. Kortom: de liefdevolle lijn is verdwenen. Er waait weer een Vogelaristisch windje in de partij. Ella is ver weg. Maar toch. Ze is er. Ze draagt nu niet haar favoriete lingerie. Ze draagt een donkergrijs pak met rode stropdas en sust de hele tijd: la-we-nou-eerst-even…