Koranlessen in de klas. Op een openbare school. Gezellig voorgedragen door iemand in een Boerka. Zijn dat uitspraken van een nare baardmans zonder snor in een wit gewaad die anderen zijn wetten voorschrijft? Nee. Toch niet. Het was Ahmed Marcouch, voorzitter van Slotervaart, die dit zei in deze krant.

 

Ik ben een fan van de man met de droevige ogen. Een liefhebber. Niet alleen van zijn woorden, maar ook van zijn theater. Maar zijn religieuze drift gaat er bij niet in als Gods woord in een ouderling. Integendeel zelfs.  Religie doe je in de moskee, kerk of tempel. En je mag het in je eigen hoofd belijden. Als steun. Als inspiratie. Als troost. Een gebed opzeggen, zal voor een gelovige net zoiets zijn als een troostend gedicht van Remco Campert. Het is hobbyisme dat je met een groepje mensen kunt doen. Gezellig met baarden onderling thee drinken. Samen kaarsjes branden.  Religie is echter niet iets waar je anderen mee lastigvalt.

 

En toch. Als Marcouch het zegt, ga je nadenken. Ga je praten. Ga je je liefdevollen raadplegen. Er zit namelijk iets goeds in frontsoldaat Marcouch. Alleen al dat hij Fawaz Djneiz, een radicale imam van een extremistische moskee,  van repliek diende, getuigt van heldendom. Als je met een liberale moslim praat, hoor je altijd dat ze juist daar last van hebben, van die baardmannen die hun wetten opdringen. Je mag dit niet. Je mag dat niet. Fantastisch dus, dat iemand daar tussen gaat staan. Dat iemand pleit voor een humane islam die past bij het westen. Het stadsdeel schijnt brieven te hebben gekregen van mensen die nu minder bang voor de islam zijn geworden door zijn optreden. Hij belichaamt de liberale islam. De islam in een ski-jack met capuchon. En dat is mooi.

 

Ik zit dus in een moeilijke spagaat. Als Donner of Balkenende hadden gezegd dat ze de dominee weer voor de klas willen hebben, begeleid door een non op een harp, had ik gestuiterd van verontwaardiging en had ik een brief op hoge poten geschreven: de PvdA moet uit dit religieuze kabinet stappen. Nu blijkt dat Marcouch eigenlijk zegt dat je zonder religie niet kunt functioneren. Toen de premier dit verklaarde, voelde ik het zuur in mijn onderbuik. Daarnaast vindt Marcouch dat je je in je politieke handelen mag laten leiden door je geloof. En dat is niet des PvdA’s. De partijlijn is duidelijk: geloof is een privézaak. Geloof staat nooit boven de wet. Het verkiezingsprogramma gaat voor de Koran.

 

En toch. Marcouch is net als Aboutaleb essentieel voor de Marokkaanse gemeenschap. Ze prikkelen die gemeenschap om na te denken. Ze fietsen stad en land af met een spiegel op de bagagedrager om die aan de mensen voor te zetten: kijk er’ns in. Ze gaan het gevecht aan. Ze generaliseren. Ze polariseren. Alles om de hele groep maar te emanciperen. Dat gaat met gevaar voor eigen leven. Want beide heren moeten bij tijd en wijle beveiligd worden.

 

Ze verrichten geweldig werk. Maar daar staat tegenover dat Marcouc bewondering heeft voor iemand als Al Qaradawi, een moslimbroeder die zelfmoordaanslagen wel zo gezellig vindt. Marcouch ziet in deze man een inspiratiebron. Als Rouvoet zijn bewondering voor een Amerikaanse ‘God-hates-fags’- idioot zou tonen, zou Nederland te klein zijn.

 

Maar nu is het Marcouch. Iemand die opereert in het moeilijkste stadsdeel van Nederland. Een frontsoldaat. Hij doet het goed. Zijn beleid werkt. Hij heeft visie, urgentie en invloed. Dat is veel waard. Hij is ook brugwachter. Hij is in staat de liberale moslims via zijn brug te verbinden met de westerse samenleving. Voor de integratie is hij als boter tussen een boterham met hagelslag. Onmisbaar dus.

 

Daarom krijgt hij het voordeel van de twijfel. Maar dan moet hij wel deze vraag beantwoorden: Is de islam een doel of een middel? Als het een doel is, keren we ons rug naar hem toe. Als het een middel is, strijken we de hand over het hart en kijken we af en toe liefdevol de andere kant op. Tegelijkertijd blijven we hem bevragen. Als hij bijvoorbeeld een imam vraagt eens met wat vervelende jongens uit de buurt te babbelen, is dat geen probleem. Maar kom niet aan met de Koran voor die hangjongens.

 

Allah lijkt me een puike vent. Diens boodschapper en diens boek zijn echter niet ieders leidraad. Behandel mensen niet als moslims, maar als mensen. Of als Amsterdammers.  De wet staat boven de Koran. Roep dat maar eens. Ik hou van de bestuurder, van de opiniemaker en van de politieagent in Marcouch. De imam in hem moet hij maar achter zijn eigen voordeur houden.